zondag 14 juni 2026

Juni Gay Pride maand - 2 -

 Zoals in het bericht van 6 juni laatst wordt wereldwijd door de lbgtq+ personen en hun sympathisanten geparadeerd en betoogd onder de overkoepelende benaming : Pride. Trots om de eigen manier van liefhebben te tonen en te betogen dat er niets fout is als iemand een ander iemand bemint, hoe verschillend dit ook is ten aanzien van het heterorelatiemodel.
In de loop van de geschiedenis was (en is nog altijd op vele plaatsen) er geen ruimte om lief te hebben zoals je jezelf als persoon in de wereld ontdekt. Dat voedde een soms intense subcultuur die zich meestal bewoog aan de rand van de gevestigde samenleving. Gelijkgezinden ontwikkelden codes om hun verlangen te delen met anderen en zochten naar een 'veilige' plek om samen te zijn. Dat was zo in de meeste culturen én dat is nog altijd zo, ook in vele zogenaamde moderne samenlevingen. 
( K.P.Kavafis ©The New European)


Vele dichters zouden hier een plek kunnen krijgen, maar ik wil hier even de Griekse dichter Konstantinos Kavafis (1863-1933) aan het woord laten. Hij leefde bijna zijn gehele leven in de Griekse kolonie in Alexandrië en leefde als bescheiden ambtenaar op een ministerie. Hij publiceerde geen enkele bundel bij leven, maar zijn liefde voor mannen vormde in zijn gedichten de rode draad. 
Het verdriet dat hij niet openlijk kon leven als homoseksueel klinkt vaak door. Zoals in dit vers uit 1904 over een ontmoeting in de periode september-december 1903.

DECEMBER 1903

En als ik over mijn liefde niet kan spreken -
als ik niet praat over je haar, je lippen, je ogen,
geven toch jouw gezicht dat ik bewaar in mijn ziel,
de klank van je stem die ik bewaar in mijn geest,
de dagen van september die opdoemen in mijn dromen,
vorm en kleur aan mijn woorden en mijn zinnen,
op welk onderwerp ik ook inga, over welk denkbeeld ik ook spreek.
(uit : Kavafis, K.P., Gedichten in de vertaling van Hans Warren en Mario Molegraaf, uitg. Bert Bakker, Amsterdam, 1986, blz. 69)

Vaak via een omweg wordt zijn fascinatie voor (jonge) mannen onderwerp van een gedicht. 
 Zo ook in volgende vers uit dezelfde bundel (blz. 371).

DE SPIEGEL IN HET PORTAAL

In het voorname huis hing in het portaal
een zeer grote, erg oude spiegel :
minstens tachtig jaar geleden gekocht.

Een heel mooie jongen, bediende bij een kleermaker
(op zondagen amateur athleet),
stond er met een pakket. Hij overhandigde het
aan iemand uit het huis, die naar binnen ging
voor het ontvangstbewijs. De kleermakersbediende
bleef alleen, en wachtte.
Hij trad op de spiegel toe, keek naar zichzelf
en trok zijn das recht. Na vijf minuten
bracht men hem het bewijs. Hij nam het aan en vertrok.

De oude spiegel echter, die zoveel gezien had
in zijn jarenlange bestaan,
duizenden dingen en gezichten,
de oude spiegel echter was nu verheugd
en trots omdat hij enkele minuten
de ongerepte schoonheid in zich had opgenomen.

vrijdag 12 juni 2026

Troyes : schitterend museum voor moderne kunst -2-

 Na het vorige algemene bericht over het vernieuwde museum voor moderne kunst (MAM) in Troyes, hier enkele vrouwenportretten die mogen tonen welke kwaliteit en verscheidenheid te ontdekken is.
Een portret door de Franse schilder André Mare (1923) van  madame Fernand Loisel.
(eigen foto)



Eén jaar eerder schilderde Henri Matisse een lezende jonge vrouw : La liseuse (1922).
(eigen foto)


Onder invloed van Picasso en Braque schilderde de Franse schilder Jean Metzinger in kubistische stijl, o.a. dit werk "Femme face et profile" in 1919(?).
(eigen foto)


Uit 1911 is dan weer een portret van Claudine Voirol door Kees Van Dongen.
(eigen foto)


woensdag 10 juni 2026

Troyes : schitterend museum van moderne kunst - 1 -

 In de schaduw van de kathedraal van Troyes is het in 2024 totaal vernieuwde MAM (Musée d'Art Moderne) een pareltje. In een keurig gerestaureerde vleugel van het vroegere bisschoppelijk paleis bevindt zich het museum van moderne kunst, helemaal opgebouwd met de collectie van Pierre en Denise Lévy, verwoede kunstverzamelaars dank zij hun geld verworven uit de textielindustrie. 
Deze focus op de kunstverzamelaars is al een typisch eigen accent van dit museum. Dit koppel met geld had ook een neus voor kunst en voor de evoluties binnen de kunstwereld in de 20ste eeuw. Het museale parcours leidt de bezoeker deels chronologisch via de verschillende kunststromingen uit de voorbije eeuw met een aantal thematische tussenruimtes (over de verzamelaars, Afrikaanse kunst, video met highlights). De twee kunstenaars die bij uitstek verzameld werden door het echtpaar Lévy en waarmee ze een goede persoonlijke band hadden krijgen aparte ruimtes (André Derain en Maurice Marinot). 
De selecte werken kunnen in de intieme kleine ruimtes bijzonder goed de toeschouwer aanspreken.
In de tuin staan een aantal sculpturen, maar door het grijze regenweer zal dit moeten wachten tot een volgende bezoek.
Hier een eerste kennismaking met enkele zaalzichten. In volgende berichten licht ik enkele zalen of werken eruit.

(eigen foto's - mei 2026)


maandag 8 juni 2026

Troyes... een mooie tussenstop

 Voor vele mensen uit België en Nederland is de stad Troyes (departement Aube) een tussenstop op de heen- en/of terugweg naar het zuiden. De stad heb ik bezocht begin mei onder een grijs wolkendek en met regelmatige regenbuien. En dan is het al de moeite waard, wat is het dan als de zon schijnt...
De middeleeuwse kathedraal (13e-16e eeuw) is een van de blikvangers van de stad, met zijn oude glasramen. De middeleeuwse bloeitijd (12e-13e eeuw) was er een op alle gebied: economisch (jaarmarkten), financieel, religieus (met belangrijke Joodse en christelijke geleerden), artistiek. De kathedraal is daarvan een afspiegeling.

(eigen foto's mei 2026)


In de renaissance (16e-17e eeuw) volgde een nieuwe bloeiperiode waarvan de vele herenhuizen en vakwerkhuizen in de binnenstad getuigen. In de laatste jaren werd het centrum grondig onder handen genomen, groene ruimtes gecreëerd, verkeersvrije straten aangelegd en het water (o.a. de Seine) opgewaardeerd, zodat de stad een aangename plek is om te slenteren, te kijken, te shoppen en te genieten.

(eigen foto's mei 2026)


zaterdag 6 juni 2026

Juni Gay Pride maand -1-

(eigen foto - pride Parijs 2015)
 In Brussel werd de Pride Parade gehouden op zaterdag 16 mei laatst. Zo kunnen lbgtq+ personen in juni ook deelnemen aan prideparades in andere landen. De Gay Pride Parade is voor het eerst georganiseerd op 28 juni 1970, een tocht in New York City van Greenwich naar Central Park als herdenking van grote rellen bij een inval in een homo-bar het jaar daarvoor op 28 juni 1969. Die dag kwamen homo's en lesbiennes voor het eerst op grote schaal in opstand tegen de pesterige invallen en politiecontroles. Niet langer vernederd in de kast wegkruipen, maar trots (pride!!)  op straat paraderen werd het antwoord. Vanuit New York zijn de Gay Pride Parades overgewaaid naar andere grote steden in de V.S., in Europa en de rest van de wereld. Meestal worden Pride Parades georganiseerd in de (ruime) omgeving van 28 juni vandaar dat juni wordt gezien als de 'pride maand'. 
Dankbaar voor de vele moedige vrouwen en mannen die aan de weg hebben getimmerd voor gelijke rechten voor alle vormen van liefde tussen mensen wil ik tijdens deze maand enkele keren daar bij stil staan, met foto's, kunstwerken en poëzie.
Nu enkele foto's zelf genomen tijdens een Pride-optocht in Parijs (juni 2015) en in Wenen (juni 2013). Deze optochten zijn altijd een mengeling van betoging (pleiten voor gelijke rechten en tegen onrecht in eigen land en in de rest van de wereld) en feestparade (fier om te kunnen/mogen/willen zijn wie we zijn in alle variaties aan gender en seksualiteitsbeleving - een regenboog aan gelijke andersheid).
(eigen foto - Parijs juni 2015)

(eigen foto - Wenen juni 2013)


donderdag 4 juni 2026

Wondkoorts wereldwijd

Dank zij o.a. een wereldleider als Donald Trump komt onze hedendaagse (internationale) samenleving onder druk te staan. Veel situaties bezorgen ons stress en onzekerheid. Op welke wereld moeten we ons voorbereiden? Is onze wereld aan het ineenstorten, aan het vallen? Leven we in een mundo casuro?
De dichter Kris Lauwereys schreef daarover een reeks verzen die verschenen zijn in de Poëziekrant 2026, nr. 1.

Mundo Casuro

3. 

Dreigen volstaat
we bereiden ons voor op wat kan
wat dan komt : iedereen wil iets achter de hand
een belofte een leugen een virtuele munt
allemaal wapens
iemand blaast verzamelen noemt ons een ketting
rekent in naam van kracht alvast af met zwakke schakels
genade is een optie die slechts tegenstanders rest
dreigen volstaat
wondkoorts woekert ook in aangekondigd letsel

Intimidatietechnieken vinden langzaam aan ingang in alle landen en de bangmakerij zorgt voor onrust, slapeloosheid en overreacties. Ook vele West-Europese leiders zoeken deze methodes te hanteren, want als Trump daarmee schijnt weg te komen, waarom zij dan ook niet. Wondkoorts woekert ook al in aangekondigd letsel... : aankondigingen, dreigementen, intimidaties volstaan vaak.

(cartoon van John Darkow 
gepubliceerd in The Week)
Aanleiding van deze cartoon was het ontslag van de komiek en presentator van een late night show op een grote Amerikaanse T.V.zender, Jimmy Kimmel na spottende en kritische opmerkingen die hij maakte over de MAGA-beweging.    
De dreigende taal van Trump volstond maar zo'n grofheid is nefast voor het publieke debat waar ons leven mee gestalte wordt gegeven. In een boeiend en verhelderend boek van filosoof Simon Truwant lees ik in zekere zin de filosofische variant van het vers van Lauwereys : "In een publieke ruimte waarin je grof en minachtend mag omgaan met wie anders denkt, verdwijnen alternatieve, verrijkende visies uit het debat. Zo worden de bedreigingen voor het publiek debat steeds groter. Te veel feiten, te veel meningen, te weinig vertrouwen en te weinig respect knagen aan de belangrijke voorwaarden voor debat. Te weinig waarachtigheid vreet aan het hart ervan. " (uit: Truwant, Simon, De waarheid heeft vier gezichten. Hoe we het publiek debat kunnen redden.  Uitg. Houtekiet, 2025, blz. 97)

dinsdag 5 mei 2026

Lente uit-weiding

(ooievaarsnest op kasteel van Zuylen 
8/7/2017
eigen foto)
 
Met dit vers van Hester Knibbe
wil ik even een pauze inlassen...
Je kan mij terug verder volgen
 vanaf de eerste dagen van juni!


Het loopt een vaart vanjewelste : knoppen
op springen, bloesem waaiert al over de paden

alsook het gebeier van klokken. Wij
sluiten ons af, ontdekken opnieuw

de foetus in ons terwijl in de bermen
fluitenkruid haastig zich rekt, schermen

ontvouwt in het licht. Alom worden
kuilen gegraven, vuren gestookt vanwege

de resten. En als altijd
het bouwen van nesten, de sierlijke

balts: het ei moet gelegd.

(uit: de 44 beste gedichten van de Herman de Coninckprijs 2026, uitg. Poëziecentrum, Gent, 2026, blz. 39)

Tot begin juni...