Croizant en de vallei van de schilders Hotel Lépinat

Helemaal in het noorden van het departement Creuse, een van de dunst bevolkte regio's van Frankijk, ligt het dorpje Croizant aan samenvloeiing van de Creuse en de Sédelle.  

Dank zij de society-dame George Sand (1804-1876) die woonde in Nohant (dep. Indre) , ca. 46 km. ten noorden van Crozant, maakten vele contemporaine artiesten kennis met de streek die zij beschreef in haar boeken en brieven als mooi en aantrekkelijk. Met een aantal van haar gasten bezocht ze de dorpjes Crozant en Fresselines langs de rivier de Creuse. Dank zij de spoorwegverbinding via het naburige dorpje Saint-Sebastien vonden vele schilders de weg naar deze dorpen om er 'en plein air' te schilderen. Dit buiten schilderen was "in" bij vele jonge schilders, mede onder invloed van de Britse schilder John Constable. 

Het plaatselijke hotel Lépinat werd de uitvalsbasis voor vele schilders en is nu omgevormd tot een klein museum met aandacht voor de vele, vaak minder bekende landschapschilders die vanuit Crozant rondtrokken met hun schildersezel.

 Hier enkele van de vele schilders die tussen pakweg 1840 en 1914 een deel van hun tijd doorbrachten in Crozant en er een deel van hun oeuvre realiseerden : Armand Guillaumin, Maurice Leloir, Alfred Smith, Fernand Maillaud, Anders Osterlind, Claude Monet,... Deze impressionisten en post-impressionisten worden in Crozant niet vergeten.

Tijdens mijn bezoek in mei 2026 stonden de werken van Fernand Maillaud (1862-1948) centraal. Naast de landschappen uit de streek zag ik ook een zicht op Brugge van deze artiest.

(een landschap van Fernand Maillaud - foto : Marc Deconinck)

Bij de andere tentoongestelde schilders hier een zicht op de rivier de Creuse door Paul Madeline ((1863-1920). 

(eigen foto - Paul Madeline)

Musée Estève in het Hôtel des Echevins in Bourges

In het voormalige schepenenhuis van Bourges is het museum Estève gevestigd. Maurice Estève (1904-2001) was een plaatselijke artiest die in 1985 een grote schenking van zijn kunst doet aan de stad Bourges. In de jaren 2020 werd het 'eerste' museum Estève gesloten voor een grondige renovatie en nieuwe opstelling van de collectie en in 2025 werd het vernieuwde museum heropend.

Deze voor mij onbekende kunstenaar was een begenadigd schilder en tekenaar die zich liet inspireren door Fouquet, Ucello, Poussin, Picasso en vooral Cézanne. Hij maakte tekeningen en schilderijen en ontwierp ook kartons voor tapijten. Van deze verschillende aspecten zijn er in het museum voorbeelden te zien. De combinatie van een laatmiddeleeuws stadspaleis met een 20ste eeuwse kunstenaar doet het wel. Hier enkele eigen foto's als smaakmakertjes.

Het "Hôtel des échevins" in Bourges.

 

Een zaalzicht binnen met centraal een foto van Maurice Estève.

Een van zijn schilderijen uit 1929 :La feuille volante.

Bourges met een beeldige kathedraal

 De kathedraal van Bourges is toegewijd aan St. Etienne (Sint Stefanus, de eerste christelijke martelaar) en maakt indruk door zijn omvang. Zelfs als je niet binnengaat, zijn de beeldhouwwerken in de portalen ook impressionant. De vele figuren en scenes verwijzen naar Bijbelse verhalen. De verfijning en de gedetailleerde uitwerking getuigen van een groot vakmanschap van de middeleeuwse beeldhouwers. Hier een kleine verzameling om enig idee te geven...

Eerst een overzicht van het gehele gebouw.

(zicht vanuit het zuidoosten op de kathedraal van Bourges - eigen foto)

De hoofdingang is de westgevel met boven de centrale deur het timpaan met het laatste oordeel: centraal de oordelende Christus met net onder hem de engel Michael en de weegschaal in de hand, onderaan de graven die zich openen en de doden die uit hun graf klauteren. Aan de rechterhand van Christus de doden die gered worden en de hemel zullen mogen binnengaan , aan de linkerkant zij die verdoemd worden tot het eeuwige hellevuur.

(timpaan boven hoofdingang van de kathedraal - eigen foto)

In de kapitelen en de kleinere sculpturen zien we scenes uit het Oude Testament (de ark van Noach, het verhaal van de tuin van Eden, profeten, enz...). Hier en daar zijn nog sporen van de polychromie die op en achter de beelden was... De middeleeuwse mens zag heel die gevelpartijen in kleuren, wat voor ons nu moeilijk te vatten is.

(Adam en Eva met hun vijgenblad omdat ze beseften dat ze naakt waren
die uit het Aards Paradijs worden verdreven door een engel met zwaard -
bemerk nog sporen van polychromie achter de figuren - eigen foto) 

Bourges met een grote/grootse kathedraal

 Bourges, eens een belangrijke stad in het Romeinse Gallië en later in het graafschap Berry, is nu hoofdstad van het departement Cher en zetel van het aartsbisdom Bourges.

De kathedraal is een indrukwekkend laatmiddeleeuws bouwwerk met unieke glasramen, verspreid over drie verdiepingen. De onderste ramen zijn van dichtbij te bewonderen, omdat ze beginnen op ongeveer anderhalve meter boven de begane grond. Tijdens een bezoek op het middaguur op een zonovergoten 8 mei was het voluit genieten van kleur en lichtinval.

(zicht op de twee hoogste niveaus van glasramen,
de laagste rij zijn hier niet te zien - eigen foto)

Hier een detail van een van de onderste glasramen, die je kan dichtbij benaderen omdat de benedenste taferelen zich ongeveer op ooghoogte bevinden.

(taferelen uit Nieuwe Testament met Jezus - eigen foto)

(taferelen met Johannes de Doper - eigen foto)

Bourges ... een tussenstop met een grootse geschiedenis

 In het vroegere graafschap Berry (denken we maar aan het befaamde getijdenboek van de graaf van Berry met schitterende miniaturen voor elke maand van het jaar) beleefde de stad Bourges tijdens de middeleeuwen zijn tweede bloeitijd (na de Romeinse periode in de eerste eeuwen van onze jaartelling). Handel en nijverheid zorgden voor welvaart die nu nog te zien is in de vele huizen in de oude binnenstad en in de grote en grootse kathedraal. Voor vele mensen die zuidwestwaarts op vakantie gaan is Bourges een eerste of laatste tussenstop.

Een wandeling doorheen het centrum toont de restanten van de (laat)middeleeuwse welvaart met vakwerkhuizen, grote burgerhuizen en heuse stadspaleizen. Aangenaam om te kuieren (dat verticale luieren volgens Toon Hermans) ook al blijft in de oude binnenstad de auto nog prominent aanwezig.

(links zijn sporen van oude romeinse vestingmuur nog te zien)

(eigen foto's binnenstad Bourges)

Een bijzondere tuinbezoeker

 Van tijd tot tijd wordt onze tuin bezocht door zwarte eekhoorns. Meervoud, hoewel er meestal slechts één te zien is, 

(eekhoorn in tuin - december 2025
eigen foto)

waren ze één keer met z'n tweeën. Midden een stad, 

vlakbij een klein ingesloten park, sta je soms verwonderd

over de veelvoud aan dierlijk leven.

Dichter Marc Tritsmans observeert ook in zijn omgeving

eekhoorns en deze observatie mondt, zoals we mogen verwachten

van dichters, uit in een vers, gelezen in de Poëziekrant (nr. 2 van 2026).

In de takken, die ik tot daarnet

enkel van op de grond vaagweg

kon zien ontdek ik nu in het spoor

van deze watervlugge eekhoorn

een eerder onontwarbaar en geheim

netwerk van wegen en paadjes dat

zich in deze driedimensionale wereld

plots volledig ontvouwt. Mogelijkheden

duiken overal op en hoe onverwacht

speels gaat het er hier aan toe: telkens

tonen zich nieuwe ontsnappingsroutes en

uitdagende sprongen die onze veerkracht

en souplesse permanent testen. En het

zijn die scherpe nagels en mijn pluimstaart

die het verschil maken. Al snel is hoogte

geen enkel punt meer, vallen geen optie.

Pontigny

 Tussen Troyes en Auxerre bevindt zich het dorpje Pontigny, in de grensstreek Champagne en Bourgondië,  met de restanten van een cisterciënzerabdij. Deze abdij werd in 1114 gesticht en de huidige kerk dateert van ca. 1137-1150. De romaanse stijl ademt al iets gotisch dank zij de kooromgang van rond het jaar 1200. 

(eigen foto - abdijkerk van Pontigny)

De robuuste en sobere architectuur blijft ook vandaag indruk maken, al tonen de sporen van vocht her en der de vergankelijkheid van deze gebouwen. Nu wordt de kerk vooral gebruikt voor concerten en tentoonstellingen, terwijl de aanpalende resterende kloostergebouwen horeca, shop en kleinere vergaderruimtes herbergen. 

(detail binnenzicht Pontigny - eigen foto)

(zijbeuk Pontigny - eigen foto)