Fondation Cartier is verhuisd - 1 -

 Sedert oktober 2025 is de Fondation Cartier, een stichting voor hedendaagse kunst in o.a. Parijs, verhuisd van de Boulevard Raspail naar het hartje hartje Parijs aan de Place du Palais Royal. De glazen kubus werd verruild voor statige herenhuizen, de periferie voor het centrum.

Een hele huizenblok moest daarom binnenin helemaal verbouwd worden en dat is grondig gebeurd. Er werden muren weggehaald en manipuleerbare niveaus ingericht. Zo ontstaan er tussenverdiepingen waardoor de bruikbare expositieruimte binnen toeneemt ondanks de vaststaande buitenconstructie. Als bezoeker/toeschouwer wandel je in een labyrint met doorkijkjes, kleine zijkamertjes en uitzicht op de rue de Rivoli en het Louvre langs de andere kant van deze straat.

De 40ste verjaardag van deze stichting heeft met deze verhuis zichzelf opnieuw uitgevonden en op de kaart gezet, dat is het minste wat je kan zeggen.

(Fondation Cartier Parijs - zaalzichten eigen foto's)

Le ciel au-dessus de Paris

Midden februari enkele dagen in Parijs rondgeslenterd 

en vooral tentoonstellingen bezocht. 

Het natte weer was ook een mooi excuus, 

voor zover je een excuus zou nodig hebben 

om een museum te bezoeken. 

De dreigende luchten en 

de gietende regen gaven wel 

de kans om mooie foto's te nemen. 

(eigen foto - vanuit fondation Louis Vuitton woensdag 11 februari namiddag)

(eigen foto - buurt La Bourse woensdagavond 11 februari)

Gedateerd - vier maart

 

De Poolse dichter Stanislaw Baranczak (1946-2014) noteerde in zijn winterdagboek dat hij door een park liep op een grijze vierde maart in het jaar 1980. Vandaag is het vier maart en dit vers kan ons nog altijd tot mijmeren aanzetten.

Geen wereldschokkende gebeurtenis wordt in dit vers herdacht, maar daarom niet minder belangrijk.

4 - 3 - 80 : MISSCHIEN TOCH

              (uit : Winterdagboek)

Eigenlijk zou ik iets moeten doen, ze op een of andere manier moeten

waarschuwen, ze met zwaaiende armen te hulp schieten, schreeuwen

stop, dat heeft geen zin, maar als ik zie

hoe in het grauwe maartse park tussen de rijen kale acacia's

de jongen die voor mij loopt, tweemaal zo jong

en echt als ik, eerst schuchter dan vermetel

zijn arm om het middel van het meisje slaat, alsof hun nooit

iets zou kunnen overkomen, alsof zij niet datzelfde moment,

zij ook, afliepen op ...

denk ik dat er misschien toch nog ergens hoop is

(uit : Na de dood stond ik midden in het leven. Kopstukken van de naoorlogse Poolse poëzie. Vertaling Maarten Tengbergen. Uitg. P, Leuven, 2008, blz.  272)

Zie hoe de dichter een spanning opbouwt en weet dat hij als docent literatuur scherp in de gaten werd gehouden door het toen communistische autoritaire regime en gevoelig was voor de dreigende politieke situatie (inderdaad zou kort daarna de generaal Jaruzalski de macht overnemen en de vijs nog meer aanspannen). 

Dan kan je vermoeden waarvoor hij dit jonge koppeltje wilt waarschuwen. 

En dan zijn laatste lijn zonder punt... een open einde...

Gerhard Richter in Parijs - 3 -

 Ik wil nog een laatste keer terugkomen op de net afgelopen grote expo in Parijs (Fondation Louis Vuitton) over de Duitse schilder Gerhard Richter (1932). In vorige berichten toonde ik zijn figuratieve en abstracte schilderijen. Nu wil ik even stilstaan bij twee van zijn reeksen.

Er is eerst een reeks van zes zeer grote abstracte schilderijen (290 x 290 cm. of 300 x 300 cm)waarin de titel verwijst naar de inspiratiebron van de schilder, John Cage(1912-1992), gemaakt in 2006.  Deze werken tonen hoe de schilder er hard op gewerkt heeft, lagen toegevoegd en soms terug (gedeeltelijk) weer weggeveegd, spanningen opgebouwd tussen het horizontale en verticale, enz. Zoals een muziekstuk van Cage dat zoekt naar ritme en tonaliteit en tegelijk er probeert van los te komen, zo ook bieden de schilderijen van deze reeks een visuele zoektocht naar ritmes, structuren, tonen, dissonanten en harmonieën. 

(Gerhard Richter : uit de reeks Cage doek 2 en 3 - foto : Marc Deconinck)

Een andere reeks, waarmee de tentoonstelling in Parijs afsluit is de zwaar beladen reeks Birkenau. Deze reeks bestaat uit vier schilderijen van 260 x 200 cm. en zijn ontstaan in 2014, vanuit de confrontatie van de schilder met een aantal foto's gemaakt door gevangenen in het nazi concentratiekamp van Auschwitz-Birkenau. Het is een ultieme poging voor de Duitse Richter om deze zwarte pagina  uit de Duitse geschiedenis een plaats te geven. Het zijn vier grote werken die samen horen en die in hun samenhang moeten gezien worden. Richter vertrok van vier foto's die clandestien werden gemaakt in dat kamp. Hij schilderde deze op vier grote doeken, maar deze heeft hij overschilderd met grijze, donkere kleuren en daarover heen een aantal prominente rode vlakken in de eerste twee doeken en 'aangevuld' met groene vlakken in de laatste twee doeken. De gruwel van de kampen kon voor Richter  enkel in abstracte werken worden aangegeven. 

(Gerhard Richter : Birkenau 1 en 2 - eigen foto)

(Gerhard Richter : Birkenau 4 - eigen foto)

Gerhard Richter in Parijs - 2 -

 In zijn zoektocht als kunstenaar heeft Gerhard Richter (1932) ook gezocht om weg te komen van de figuratie. Zoals vele andere schilders zijn de eerste stappen op de weg van de abstractie nog zeer gebonden door het figuratieve. Een werk van Titiaan (De boodschap van de engel), dat hij zag in Venetië tijdens zijn deelname aan de biënnale,  wordt in de jaren 1970-1975 de aanzet tot abstrahering. 

(Titiaan : Annunciatie 1535 - ©Wikipedia)

(Gerard Richter : Verkündigung nach Tizian 1973 - eigen foto)

(Gerhard Richter : Verkündigung nach Tizian 1973 - eigen foto)

En zo vindt hij hoe abstracte doeken er voor hem moeten uitzien, met heel vaak felle kleuren en krachtige bewegingen op groot formaat. Deze getuigen van een grote vitaliteit van een man die in het midden van zijn/het leven staat.

(zicht op twee 'Abstrakes Bilder' - eigen foto)

Gerhard Richter in Parijs - 1 -

 In deze dagen loopt de grote overzichtstentoonstelling van Gerhard Richter ten einde in de fondation Louis Vuitton (Parijs). Het is een grote expo geworden die heel de artistieke productie van deze veelzijdige kunstenaar op een overzichtelijke manier voorstelde. De schilder bleef heel zijn lange leven lang figuratief schilderen vertrekkend van foto's. Typisch in zijn figuratieve doeken is hoe hij een vervreemdend effect creëert door de verf open te wrijven of de contouren zo zacht te maken dat persoon of voorwerp a.h.w. overvloeien in de achtergrond. Zo komt hij ook los van zijn startbeeld, de foto. 

(eigen foto)

Soms vormen zijn doeken een commentaar op de situatie in Duitsland en in de wereld. Maar hij reageert niet onmiddellijk... Hij heeft jaren nodig eer hij bijzondere ingrijpende historische gebeurtenissen (vb. de kampen van Wereldoorlog II, de aanslagen door de Rote Armee Fraktion met Ulrike Meinhof of de aanslagen op de Twin Towers in New York) omvormt tot kunst.

(Richter : September (2005) - eigen foto)

Het laatste konijn - 4 -

 De Nederlandse dichter Frans Kuipers (1942) debuteerde in de jaren 1960 maar blijft nog altijd schrijven.

In het allerlaatste Het Liegend Konijn (oktober 2025) zijn er nog een aantal verse verzen van hem opgenomen.

Daarbij las ik op blz. 124 dit korte vers...

(Frans Kuipers ©Tzum)

Kijker,

   nooit komt er aan het worden van wolken een einde;

als ik klaproos en boterbloem goed heb gelezen:

   de zon is nog altijd met de schepping bezig