Philip Guston te gast bij Picasso in Parijs - 3 -

 De Amerikaanse schilder Philip Guston (1913-1980) was een leergierige student die zich verdiepte in 'oude' (Michelangelo, Giotto, Piero della Francesca) en 'nieuwe' meesters (Picasso, de Chirico) en als 17-jarige probeerde hij deze invloeden samen te brengen in zijn "Moeder en kind". Een groot en indrukwekkend werk voor zo'n jonge kerel. Dit is mij duidelijk geworden in de tentoonstelling 'L'ironie de l'histoire' die te zien was in het Parijse Picassomuseum.

(Philip Guston : Mother and Child 1930 - eigen foto)

En hier een neo-classistisch werk van Picasso uit 1921 met eenzelfde thema.

(Picasso : Moeder en kind 1921 - ©artchive)

In 1937 wordt in Spanje het Baskische stadje Guernica aangevallen door Duitse bommenwerpers. Deze aanval maakte op vele artiesten een enorme indruk. Picasso schilderde zijn immense versie van het gebeuren, maar ook Guston schilderde een eigen versie, waarin ook duidelijk de invloeden van Italiaanse meesters uit de 16e eeuw terug te vinden zijn in de vorm (een tondo) , het kleurgebruik en de sterke perspectief werking.

(Guston : The Bombardement 1937 - eigen foto)

Philip Guston te gast bij Picasso in Parijs - 2 -

 Een van de laatste weken van de expo 'L'ironie de l'histoire' bezocht ik deze in het Picasso museum in Parijs. Naast uitdrukkelijk politiek geïnspireerde werken (zie Nixon papers vorig bericht) zijn er vooral figuratieve schilderijen te zien, eerst groot van formaat maar door zijn zwakkere gezondheid in zijn laatste levensjaar kleinere doeken. In januari 1979 werd Guston geveld door een zwaar hartinfarct. Daardoor werd hij gedwongen zich te beperken tot kleine formaten, vaak acryl op papier. Hij schilderde in zijn volgende en laatste anderhalve levensjaar vaak geïsoleerde voorwerpen die tegelijk heel alledaags, onmiddellijk leesbaar lijken én door hun cartooneske uitwerking vervreemdend overkomen. Schoenen, ladders, (rugby)ballen, televisietoestellen, hamburgers en toasts, kookketels... ze vormen het thema in die reeks laatste werken. Ze blijven bij de toeschouwer wrijven : goed geschilderd in de vooral rode, grijze en zwarte tinten die typisch Guston zijn maar met  verwarrende beeldtaal. Dat maakt zijn werk net zo intrigerend.

(drie maal Philip Guston zonder titel 1979 - eigen foto's)

Philip Guston te gast bij Picasso in Parijs - 1 -

 Tijdens een bezoek aan Parijs midden februari stond ook de expositie in het musée Picasso op het programma met als gast de Amerikaanse schilder en karikaturist Philip Guston (1913-1980).

De tentoonstelling focuste op maatschappijkritisch werk van Picasso en Guston. Beide artiesten hebben politiek machtsmisbruik aan de kaak gesteld in hun werk in schilderijen en grafisch werk met vaak veel gevoel voor wrange humor. Deze thematentoonstelling kreeg als toepasselijke titel dan ook De ironie van de geschiedenis. Deze expo liep tot 1 maart...

Guston begon na de Tweede Wereldoorlog zijn kunstenaarschap onder de invloed van het abstract expressionisme met dominante figuren als Jackson Pollock, Willem De Kooning en anderen die vooral in New York actief waren. Maar in 1966 brak Guston met de abstractie en zijn figuratieve werken baadden in een cartooneske sfeer.

In de periode van president Nixon (1969-1974) schreef de Amerikaanse auteur Philip Roth in 1971 "Our Gang", een politieke satire op het beleid van Nixon met zijn machtshonger, graaizucht en kuiperijen. Guston reageerde op dit boek met een reeks van meer dan 80 tekeningen, de zogenaamde Nixon Papers. Uit die reeks waren er in Parijs tientallen te zien. De neus van Nixon en de zware bril van zijn rechterhand en buitenlandminister Henry Kissinger vormen de visuele rode draad doorheen deze tekeningen. 

We zien hieronder verwijzingen naar het privé-vakantie-domein van Nixon in Florida deels betaald door belastinggelden en maffiagelden, zijn toenaderingspolitiek tot communistisch China (in koude oorlogtijden!), de militaire wapensteun aan Israël tijdens Jom Kippoeroorlog in 1973 en de oorlog in Vietnam(de bamboe kar).

(eigen foto's)

 

Fondation Cartier is verhuisd - 4 -

 De veelzijdige en diverse collectie van de Fondation Cartier krijgt in het centrum van Parijs een nieuwe thuis. De vele facetten binnen deze verzameling hedendaagse kunst belichten wil ik niet. Na de vorige berichten hier nog een laatste keer even stilstaan. In de hedendaagse kunst bezinnen vele artiesten zich over hun plaats in en relatie met de kunstgeschiedenis.

De Chinese artiest Huang Yong Ping maakte een installatie bij de foto van een bijeenkomst van vooraanstaande Westerse artiesten in Basel 1985. We zien er onder anderen Beuys, Kiefer en Kounellis. Voor de foto zien we een tafel met banken en daarop stapels papieren en boeken, die echter even in een wasmachine zijn gepasseerd. De tot een papieren brij gereduceerde teksten van de eens zo toonaangevende kunstenaars stelt vragen over hun relevantie en invloed. 

(installatie van Huang Yong Ping - eigen foto) 

David Hammons op zijn beurt stelt vragen over de fascinatie voor etnische kunst uit Afrika. Wat voor mensen ter plekke meestal rituele voorwerpen zijn worden tot een vorm van fetisj gemaakt door Westerse kunstenaars. Zijn installatie met een ceremonieel masker dat afgeschermd is door metalen draden stelt vragen over de relatie tussen de Afrikaanse leefwereld en de Westerse kunstscène. 

(David Hammons : The Mask -  eigen foto)

Fondation Cartier is verhuisd - 3 -

 In hartje Parijs bevindt zich naast/tegenover het Louvre de Fondation Cartier voor hedendaagse kunst. 

In de openingstentoonstelling zien we de verscheidenheid van de collectie en de accenten binnen de verzameling duidelijk weerspiegeld. Binnen de collectie Cartier ligt de focus onder anderen op het klimaat en het belang van de natuur. Bossen, bomen, ongerepte natuurgebieden en hun bewoners zien we dan ook vaak.

De regio Gran Chaco (grensgebied Paraguay-Brazilië-Argentinië-Bolivië) is een gebied met grote biodiversiteit die onder druk staat. We zien artiesten uit die regio met een eigen beeldtaal uitdrukking geven aan hun relatie met hun leefomgeving.

(Gran Chaco artiest Jorge Carema - eigen foto)

(Gran Chaco artiest Marcos Ortiz - eigen foto)

Nog in de sfeer van aandacht voor bossen en bomen zien we er ook een werk van de Italiaanse artiest Giuseppe Penone die met chlorofyl een bomenlandschap oproept (Il verde del Bosco).

(Guiseppe Penone : Il Verde del Bosco - eigen foto)

Fondation Cartier is verhuisd - 2 -

 Sedert 40 jaar stelt Fondation Cartier hedendaagse kunst tentoon én verzamelt deze. Dank zij hun verhuis naar de Place du Palais Royal kunnen ze nu hun collectie tonen. Ze tonen nu een "Exposition générale" waarbij de verschillende accenten van de collectie aan bod kunnen komen. Individuele artiesten, architectuur, urbanisatie, klimaatveranderingen... worden labyrintisch gepresenteerd doorheen de voortdurend wisselende zalen en zaaltjes en verschillende niveaus. 

De Japanse schilder Tadanori Yokoo werd gevraagd om de meeste van de individuele artiesten die een plek hebben in de collectie van de Fondation Cartier te portretteren. 

In deze 'Exposition générale' hangen ze samen en vormen een indrukwekkend geheel. Een picturale hommage aan vele hedendaagse artiesten. Hier een gedeeltelijk overzicht en enkele in close up. 

(Tadanori Yooko in Fondation Cartier- eigen foto's)

Fondation Cartier is verhuisd - 1 -

 Sedert oktober 2025 is de Fondation Cartier, een stichting voor hedendaagse kunst in o.a. Parijs, verhuisd van de Boulevard Raspail naar het hartje hartje Parijs aan de Place du Palais Royal. De glazen kubus werd verruild voor statige herenhuizen, de periferie voor het centrum.

Een hele huizenblok moest daarom binnenin helemaal verbouwd worden en dat is grondig gebeurd. Er werden muren weggehaald en manipuleerbare niveaus ingericht. Zo ontstaan er tussenverdiepingen waardoor de bruikbare expositieruimte binnen toeneemt ondanks de vaststaande buitenconstructie. Als bezoeker/toeschouwer wandel je in een labyrint met doorkijkjes, kleine zijkamertjes en uitzicht op de rue de Rivoli en het Louvre langs de andere kant van deze straat.

De 40ste verjaardag van deze stichting heeft met deze verhuis zichzelf opnieuw uitgevonden en op de kaart gezet, dat is het minste wat je kan zeggen.

(Fondation Cartier Parijs - zaalzichten eigen foto's)