April

April kan zo grillig zijn, 

(treurwilg april 2020)

het ene moment zomers vol aanzwellend leven en 

het volgende moment ijskoude gure wind 

die de bloesems in hun knop aanranden.

En zo schuurt april aan ons en weten we ons

overgeleverd aan de grillen van het leven.

Zo lees ik het vers van Hubert van Herreweghen

(1920-2016) uit zijn bundel Karakol (blz. 24, 1995, Tielt).

MIDDAG IN APRIL

Noen.

Pal.

Van glas.

Van onzichtbare zijde.

Van niets.

Hoe breekbaar alles

op dit ogenblik,

't zou plots aan scherven

kunnen vallen, alles, en het al bederven,

tot stof ontploft,

het land, de lucht en ik.

Misschien is het gebeurd,

is de zijde al gescheurd.

Dan zijn wij een herinnering,

die morgen naar het heden beurt.

 

Picasso revisited - 3 -

 Het was een heel lange tijd geleden dat ik nog in het Picasso Museum was in Parijs. Het was dan ook niet alleen een mooi terugzien van vele werken van Picasso, maar ook de sedert ca. 2010 heringerichte museumzalen zorgden voor een aangename verrassing.

Er werd verbouwd en bijgebouwd en gerestaureerd... en het resultaat is de moeite. Hier enkele foto's, een van een trappenhal en een doorkijkje bij een gang tussen twee gedeeltes van het museum.

(eigen foto's)

Picasso revisited - 2 -

 Picasso terug zien in Parijs... een feest en prikkeling voor oog en geest. 

Je ontdekt telkens weer de veelzijdigheid van deze kunstenaar... 

Hij schilderde, tekende, maakte keramiek, sculpteerde in steen of hout, 

maakte portretten, landschappen, zelfportretten, stillevens, herinterpretaties van vroegere meesters...

Hier nog enkele aspecten van de duizendpoot Pablo Picasso (1881-1973).

Zelfportretten...

(eigen foto)

Keramiek...

(Spaanse schotel versierd met een kleine uil 1957 - eigen foto)

Beeldhouwwerken...

(Tête de femme 1931 - eigen foto)

Picasso revisited - 1 -

 Midden februari bezocht ik na vele jaren nog eens het Picasso Museum in Parijs. Het is altijd weer verwonderlijk hoe deze man een onstuitbare scheppingsdrift had die hem altijd weer deed zoeken om met verschillende vormen en materialen uitdrukking te geven aan diverse menselijke emoties. Natuurlijk ook altijd weer de liefde tussen man en vrouw en het vrouwelijke lichaam.

Zoals dit schilderij uit 1919 met als titel  'Les amoureux' (de verliefden of geliefden) : een dansend paar dat met de benen zwaait (je hoort net niet de opzwepende muziek) en wier lichamen als het ware rondslingeren en kranten vertrappen (en zo als het ware de wrede rauwe wereld buitensluiten). De kubistische stijl zorgt voor gefragmenteerde figuren, die daardoor ook in hun kwetsbaarheid getoond worden. Dit zou je ook kunnen interpreteren als het onvermogen om de geliefde andere helemaal te kunnen (be)grijpen.  In de rechterbovenhoek vermeldt Picasso zijn voorganger Eduard Manet, die ook een aantal koppeltjes heeft geschilderd, en waarvan wij weten dat Picasso een grote bewondering voor hem koesterde.

(Picasso : Les amoureux 1919 - eigen foto)

En uit 1970 nog een verliefd paar, met terug het thema muziek. Het is een werk dat op één dag is gemaakt, nl. 27 oktober 1970, "Nu couché et homme jouant de la guitare". De ogen van de beide figuren zijn prominent aanwezig, zoals verliefde mensen in elkaars ogen kunnen verdrinken. 

(Picasso : Nu couché et homme jouant de la guitare 27.10.1970- eigen foto)

Philip Guston te gast bij Picasso in Parijs - 5 -

 De Amerikaanse artiest Philip Guston (1913-1980) was te gast bij het Picasso Museum in Parijs tot begin maart. Daar ontdekte ik hoe deze man een eigen parcours heeft afgelegd en een heel eigen beeldende taal ontwikkelde. Naast tekeningen, schilderijen en litho's maakte hij ook een aantal muurschilderijen. In Parijs waren er enkele ontwerpen voor zo'n 'murals' te zien.

Hij ontwierp een reeks 'murals' voor een gebouw van de federale overheid in Washington DC onder de titel 'Reconstruction and the Welbeing of the Family". 

(twee ontwerpen voor muurschilderingen ca. 1940 - eigen foto's)

Hiermee eindig ik mijn 'rondleiding' in de wereld van Philip Guston.

Philip Guston te gast bij Picasso in Parijs - 4 -

 In het Picasso Museum in Parijs was er tot begin maart een tentoonstelling van de Amerikaanse artiest Philip Guston (1913-1980).

In de eerste ruimte hangen ze broederlijk naast elkaar met allebei een 'kunstenaar in zijn atelier'.

(links Picasso en rechts Guston - eigen foto)

Wanneer Guston in de jaren 1960 terug figuratief begint te schilderen, is dit meestal op grote formaten. Hij herneemt vaak thema's die hij in zijn beginjaren ook had gemaakt. Zo had hij in de begin jaren 1940 al werken gemaakt rond het geweld van straatbendes in New York. Die bendes gebruikten vuilnisbakdeksels als schilden en gebruikten wat ze onderweg vonden als aanvalswapens zoals blikken, glazen flessen, stenen, ... In de jaren zeventig werd Guston getroffen door de toenemende agressiviteit in de samenleving en in de grote wereld met oorlogen zoals in Vietnam. Hij schildert in 1977 "The Street" (175 x 281 cm) met een reeks armen en handen die vuilnisbakdeksels vasthouden en de tegenstanders liggen overhoop, je ziet enkel benen en voetzolen. Heel in de diepte naderen enkele spinnen, die in de Griekse Odysea de behoeders zijn van de tijd en zorgen dat geen enkel oorlogsslachtoffer wordt vergeten.

Zo ontdekte ik dat de schijnbaar cartooneske schilderijen niet alleen goed geschilderd waren, maar ook heel doordacht werden gecomponeerd met referenties naar de (kunst)geschiedenis.

(Guston : The Street 1977 - eigen foto)

Philip Guston te gast bij Picasso in Parijs - 3 -

 De Amerikaanse schilder Philip Guston (1913-1980) was een leergierige student die zich verdiepte in 'oude' (Michelangelo, Giotto, Piero della Francesca) en 'nieuwe' meesters (Picasso, de Chirico) en als 17-jarige probeerde hij deze invloeden samen te brengen in zijn "Moeder en kind". Een groot en indrukwekkend werk voor zo'n jonge kerel. Dit is mij duidelijk geworden in de tentoonstelling 'L'ironie de l'histoire' die te zien was in het Parijse Picassomuseum.

(Philip Guston : Mother and Child 1930 - eigen foto)

En hier een neo-classistisch werk van Picasso uit 1921 met eenzelfde thema.

(Picasso : Moeder en kind 1921 - ©artchive)

In 1937 wordt in Spanje het Baskische stadje Guernica aangevallen door Duitse bommenwerpers. Deze aanval maakte op vele artiesten een enorme indruk. Picasso schilderde zijn immense versie van het gebeuren, maar ook Guston schilderde een eigen versie, waarin ook duidelijk de invloeden van Italiaanse meesters uit de 16e eeuw terug te vinden zijn in de vorm (een tondo) , het kleurgebruik en de sterke perspectief werking.

(Guston : The Bombardement 1937 - eigen foto)