Nog even blijven we in de tijdelijke tentoonstelling over het Congopanorama dat werd geschilderd voor de wereldexpo van 1913 in Gent en nu kritisch te bekijken in het Africa Museum in Tervuren.
Niet alleen met foto's, documentaire filmfragmenten, getuigenissen en dagboeken wordt de keerzijde van het panorama getoond, maar er zijn ook hedendaagse artiesten gevraagd om werk te maken dat in dialoog treedt met het Congo panorama. Zo wordt het heel duidelijk dat de propaganda-truken van toen ook nu nog gebruikt worden. Nu spreken we van fake news.
We zien bijvoorbeeld een schilderij van Hilary Balu met de titel La Promesse du vide (de belofte van de leegte). We zien mensen die 'het gemaakt hebben' want deelnemen aan de consumptiemaatschappij en zich laten verleiden door de beloften van vooruitgang. Op de achtergrond zien we een poort, zoals de schilder ze heeft gezien op een markt in Kinshasa. Daar verkoopt men tweedehandspoorten van huizen die door eigendomsconflicten zijn verlaten. Voor Balu getuigen ze over uitgewiste geschiedenissen die opgeofferd worden in naam van de vooruitgang. Op het linkergedeelte zien we iemand in gebed en adoratie voor dit beeld van de 'vooruitgang'. Ze wil zich opofferen om deel te kunnen nemen aan de vooruitgang. Maar heel het werk baadt in een onwezenlijke sfeer. De titel versterkt en verwoordt dit gevoel : de belofte van leegte. Champagne, taart, een mooi verleidelijk lichaam, kleurrijke kleren kunnen toch geen ervaring van voldoening teweegbrengen bij de kijker.
De uitgewiste verhalen van de Congolezen, opgeofferd voor het geldgewin van de Belgen en een belofte van vooruitgang, kunnen we zo overbrengen naar vele hedendaagse verhalen van conflicten, migratie en bot kapitalisme. Zo gaat de expo niet meer alleen over 1913, maar even goed over 2026.


Geen opmerkingen:
Een reactie posten